Gỗ óc chó có bị phai màu không?

Gỗ óc chó có bị phai màu không? Có. Gỗ óc chó tự nhiên sẽ đổi màu dần theo thời gian, và khác với phần lớn gỗ tự nhiên, nó có xu hướng nhạt đi chứ không sẫm lại. Từ nâu sô-cô-la đậm lúc mới hoàn thiện, bề mặt chuyển dần sang nâu ấm ngả mật ong sau nhiều năm, nhanh nhất ở những chỗ nắng chiếu trực tiếp. Đây là đặc tính của gỗ thật, không phải lỗi sản phẩm. Điều chủ nhà cần quan tâm là làm sao để màu đổi chậm và đổi đều trên cả bộ nội thất. Bài này giải thích nguyên nhân, các vị trí dễ phai nhất trong nhà và cách giữ màu ngay từ khâu thiết kế, thi công.

Gỗ óc chó đổi màu theo thời gian như thế nào?

Theo mô tả của Hội đồng Xuất khẩu Gỗ cứng Hoa Kỳ (AHEC), tâm gỗ óc chó có màu từ nâu nhạt đến nâu sô-cô-la đậm, đôi khi ánh tím và có các vệt sẫm màu; dát gỗ màu trắng kem. Đây là màu của gỗ khi mới xẻ và mới hoàn thiện.

Sau khi đưa vào sử dụng, màu gỗ tiếp tục thay đổi. Giới làm mộc ghi nhận khá thống nhất một điểm: gỗ anh đào, gỗ sồi thường sẫm dần, còn gỗ óc chó thì sáng dần. Sắc tím và nâu lạnh ban đầu mất trước, để lại tông nâu ấm, hơi vàng. Quá trình này diễn ra chậm, tính bằng năm, và không làm thay đổi độ bền hay kết cấu của gỗ.

Nhiều chủ nhà thích tông màu sau vài năm hơn vì nó ấm và dịu mắt. Vấn đề chỉ xuất hiện khi màu đổi không đều: mảng gần cửa sổ nhạt hẳn so với phần khuất, hoặc mặt bàn có vệt đậm đúng hình chiếc lọ hoa đặt lâu ngày. Nếu bạn muốn hiểu kỹ hơn về màu gỗ nguyên bản, có thể xem bài màu gỗ óc chó chuẩn.

4 nguyên nhân khiến nội thất gỗ óc chó phai màu

1. Tia cực tím trong ánh nắng. Đây là nguyên nhân chính. Nắng chiếu trực tiếp qua cửa kính làm sắc tố trong gỗ biến đổi nhanh hơn nhiều so với ánh sáng tán xạ trong phòng.
2. Ô-xy hóa tự nhiên. Bề mặt gỗ tiếp xúc với không khí vẫn đổi màu chậm kể cả khi không có nắng. Phần này gần như không tránh được, nhưng diễn ra đều nên khó nhận ra.
3. Lớp hoàn thiện ngả màu. Một số loại sơn, dầu gốc dầu tự ngả vàng theo thời gian. Khi đó thứ đổi màu là lớp phủ chứ không hẳn là gỗ, và cả bề mặt trông ấm hơn ban đầu.
4. Gỗ được nhuộm hoặc hấp màu. Gỗ óc chó thường được hấp hơi tại nơi sản xuất để dát gỗ sẫm lại gần với tâm gỗ. Một số nơi còn phủ thêm màu để bề mặt đồng nhất. Lớp màu bổ sung này có thể phai theo cách khác với màu tự nhiên của gỗ.

Ngoài ra, hóa chất tẩy rửa mạnh và việc lau bằng khăn quá ướt cũng làm lớp hoàn thiện xuống cấp nhanh, khiến bề mặt bạc và xỉn. Đây là hỏng lớp phủ, khác với phai màu tự nhiên, và thường xử lý được bằng cách làm lại bề mặt.

Những vị trí trong nhà dễ phai màu nhất

Khi khảo sát mặt bằng, nên đánh dấu trước các vị trí sau để chọn giải pháp phù hợp.

Cách giữ màu nội thất gỗ óc chó bền và đều

Từ khâu thiết kế và thi công

• Chọn gỗ đồng màu cho các mặt lớn. Mặt bàn, cánh tủ, vách ốp nên được lựa và ghép từ các tấm có tông gần nhau. Màu ban đầu đều thì sau nhiều năm vẫn đều.
• Hỏi rõ gỗ để màu tự nhiên hay có phủ màu. Màu tự nhiên đổi chậm và êm. Bề mặt có nhuộm cần được báo trước để bạn biết cách chăm sóc.
• Chọn lớp hoàn thiện phù hợp vị trí. Với khu vực nhiều nắng, hãy đề nghị đơn vị thi công dùng hệ sơn hoặc dầu có chất chống tia cực tím và giải thích ưu nhược điểm của từng loại.
• Bố trí đồ theo hướng nắng. Người thiết kế cần biết hướng nhà và giờ nắng gắt để đặt sofa, bàn ăn, tủ trưng bày tránh vệt nắng trực tiếp.

Đây cũng là những điểm nên trao đổi sớm khi làm việc với đơn vị thi công nội thất gỗ óc chó trọn gói, vì sửa sau khi đã lắp đặt luôn tốn kém hơn.

Trong quá trình sử dụng

• Kéo rèm vào khung giờ nắng chiếu thẳng lên đồ gỗ.
• Vài tháng một lần, xê dịch lọ hoa, đèn bàn, khay trang trí trên mặt gỗ.
• Không phủ khăn trải, tấm lót cố định lên một phần mặt bàn trong thời gian dài.
• Lau bụi bằng khăn mềm hơi ẩm, không dùng chất tẩy có cồn hoặc a-mô-ni-ắc.
• Khi bề mặt đã xỉn, liên hệ thợ để đánh giá việc làm mới lớp hoàn thiện thay vì tự chà nhám.

Hướng dẫn chăm sóc chi tiết theo từng mùa có trong bài bảo quản gỗ óc chó đúng cách. Với phòng khách nhiều cửa kính, bạn có thể tham khảo cách bố trí trong bộ sưu tập sofa gỗ óc chó của Mansion.

Câu hỏi thường gặp

Gỗ óc chó để lâu sẽ đậm lên hay nhạt đi?

Gỗ óc chó nhạt đi. Đây là điểm khác với gỗ anh đào hay gỗ sồi vốn sẫm dần. Tông nâu sô-cô-la có ánh tím lúc đầu chuyển sang nâu ấm, hơi ngả vàng mật ong. Sự thay đổi diễn ra chậm qua nhiều năm và rõ hơn ở nơi có nắng chiếu trực tiếp.

Nội thất gỗ óc chó phai màu có phải gỗ giả không?

Không. Đổi màu theo thời gian là đặc tính của gỗ tự nhiên, gỗ óc chó thật cũng vậy. Dấu hiệu đáng nghi là màu bong tróc từng mảng, lộ nền gỗ trắng hoặc vân in lặp lại. Khi đó nên kiểm tra mặt cắt và mặt khuất của sản phẩm để xác định vật liệu.

Bao lâu thì nội thất gỗ óc chó bắt đầu đổi màu?

Không có mốc chung cho mọi nhà vì tốc độ phụ thuộc vào lượng nắng, loại kính, rèm và lớp hoàn thiện. Đồ đặt sát cửa kính hướng Tây có thể lệch màu thấy được chỉ sau vài mùa nắng, còn đồ ở khu vực khuất nắng giữ màu gần như nguyên trong thời gian rất dài.

Mặt bàn đã bị lệch màu thì xử lý thế nào?

Trường hợp nhẹ, chỉ cần bỏ vật che và để phần đậm tiếp xúc ánh sáng, màu sẽ dần cân lại sau một thời gian. Trường hợp chênh rõ, thợ có thể xả lớp phủ cũ, xử lý bề mặt và hoàn thiện lại. Nên để thợ xem trực tiếp trước khi quyết định cách làm.

Có nên nhuộm gỗ óc chó đậm hơn để chống phai?

Nhuộm không ngăn được phai màu, và lớp màu nhuộm còn có thể phai khác nhịp với gỗ. Cách hiệu quả hơn là giảm nắng trực tiếp, dùng lớp hoàn thiện có chất chống tia cực tím và chọn gỗ đồng màu từ đầu. Nếu thích tông đậm, hãy trao đổi cụ thể với đơn vị thi công.

Xem màu gỗ thực tế tại Mansion

Ảnh chụp khó thể hiện đúng màu gỗ. Cách tốt nhất là xem trực tiếp sản phẩm đã trưng bày lâu, đặt cạnh mẫu gỗ mới hoàn thiện để thấy mức chênh màu thực tế. Bạn có thể đến showroom Mansion tại Hà Đông để xem màu, vân và lớp hoàn thiện trên sản phẩm thật, đồng thời nhờ tư vấn cách bố trí theo hướng nắng của nhà mình.

• Hotline tư vấn: 0966.85.6666
• Showroom: D4-31 Geleximco, Hà Đông, Hà Nội
• Xưởng sản xuất: Km12 Đại lộ Thăng Long, Hà Nội

Nguồn tham khảo: American Hardwood Export Council (AHEC), hướng dẫn về loài American walnut; The Wood Database, mục Black Walnut; các trao đổi chuyên môn về đổi màu gỗ óc chó trên Fine Woodworking.