Gỗ óc chó và gỗ tần bì loại nào tốt hơn?

Gỗ óc chó và gỗ tần bì đều là gỗ tự nhiên nhập khẩu, cùng tỷ trọng, nhưng khác nhau rõ về màu, độ cứng và độ bền. Gỗ tần bì (gỗ ash) sáng màu, vân thô, cứng hơn óc chó khoảng 30% theo chỉ số Janka, giá phôi thường thấp hơn, hợp nội thất tông sáng kiểu Bắc Âu, Nhật. Gỗ óc chó màu nâu sô-cô-la tự nhiên, vân mịn và mềm mắt, gỗ lõi chống mục tốt hơn hẳn, hợp biệt thự, chung cư cao cấp phong cách hiện đại hoặc sang trọng. Không có loại nào tốt hơn cho mọi nhà. Bài này so sánh hai loại theo 7 tiêu chí có số liệu để anh chị chọn đúng.

Gỗ óc chó và gỗ tần bì là gỗ gì?

Gỗ óc chó dùng trong nội thất cao cấp ở Việt Nam chủ yếu là óc chó đen (Juglans nigra), cây gỗ lớn mọc ở miền đông nước Mỹ, nhiều nhất ở các bang miền trung. Gỗ về Việt Nam dạng phôi xẻ đã sấy. Lõi gỗ màu từ nâu xám nhạt tới nâu sô-cô-la đậm, có lúc ánh tím; giác gỗ (phần ngoài) màu trắng ngà, khác hẳn lõi.

Gỗ tần bì (tiếng Anh là ash) là gỗ của các loài cây chi Fraxinus. Loại hay gặp nhất ở Việt Nam là tần bì trắng Mỹ (Fraxinus americana), mọc ở miền đông nước Mỹ và Canada, ngoài ra có tần bì châu Âu. Lõi gỗ màu nâu nhạt tới nâu vừa, giác gỗ màu be, nhiều khi khó phân biệt với lõi. Vì sáng màu và bắt màu sơn tốt, tần bì hay được nhuộm màu để giả màu gỗ khác, trong đó có màu óc chó.

So sánh gỗ óc chó và gỗ tần bì theo 7 tiêu chí

Số liệu độ cứng, tỷ trọng và co rút lấy từ bảng thông số loài gỗ của tạp chí Hardwood Floors (Hiệp hội sàn gỗ Mỹ NWFA). Số liệu độ bền lấy từ Wood Handbook của Phòng thí nghiệm Lâm sản, Bộ Nông nghiệp Mỹ. Đây là giá trị trung bình, từng lô gỗ có thể chênh lệch.

Tiêu chí	Gỗ óc chó (óc chó đen)	Gỗ tần bì (tần bì trắng)
Tỷ trọng	0,55	0,55
Độ cứng Janka	1.010 lbf	1.320 lbf (cứng hơn khoảng 30%)
Co rút từ gỗ tươi tới khô kiệt	5,5% xuyên tâm; 7,8% tiếp tuyến	4,9% xuyên tâm; 7,8% tiếp tuyến
Độ bền tự nhiên của gỗ lõi	Chống mục tốt	Ít hoặc không chống mục
Màu gỗ	Nâu sô-cô-la, nâu xám, có lúc ánh tím	Be, nâu nhạt
Vân gỗ	Mịn, vân thẳng xen lượn sóng	Thô, vân rõ, lỗ mạch to
Phong cách hợp	Hiện đại sang trọng, tân cổ điển, Indochine	Bắc Âu, Nhật, tối giản tông sáng

1. Trọng lượng: ngang nhau

Hai loại có cùng tỷ trọng khoảng 0,55, nên một chiếc tủ hay giường làm bằng óc chó và bằng tần bì nặng gần như nhau. Khi chọn giữa hai loại, trọng lượng không phải yếu tố quyết định, khác với khi so óc chó với gỗ lim hay gỗ gõ đỏ.

2. Độ cứng: tần bì nhỉnh hơn

Tần bì cứng hơn óc chó khoảng 30% theo chỉ số Janka, nên chịu va đập, trầy xước bề mặt tốt hơn một chút. Vì vậy tần bì hay được dùng cho cán dụng cụ, gậy bóng chày và sàn gỗ. Với đồ nội thất như tủ, giường, bàn ăn, độ cứng của óc chó đã đủ dùng; bề mặt được bảo vệ thêm bằng lớp sơn hoàn thiện.

3. Độ ổn định: tương đương

Mức co rút theo chiều tiếp tuyến của hai loại bằng nhau (7,8%), theo chiều xuyên tâm tần bì co ít hơn một chút. Cả hai được xếp loại ổn định trên mức trung bình. Thực tế, đồ gỗ có bị cong vênh hay không phụ thuộc nhiều vào khâu sấy và độ ẩm gỗ khi gia công hơn là chọn loài gỗ. Xem thêm bài độ ẩm gỗ óc chó bao nhiêu là đạt.

4. Độ bền: óc chó hơn rõ rệt

Theo Wood Handbook, gỗ lõi óc chó đen thuộc nhóm chống mục tốt, còn gỗ lõi tần bì thuộc nhóm ít hoặc không chống mục. Trong nhà ở khô ráo, khác biệt này ít thấy. Nhưng ở khu vực ẩm như tủ bếp, tủ lavabo, tầng trệt nhà phố, gỗ óc chó an toàn hơn. Tần bì dùng ở khu ẩm cần sơn kín đủ các mặt, kể cả mặt sau và cạnh cắt.

5. Màu và vân gỗ: khác biệt lớn nhất

Đây là điểm khiến khách chọn loại này hay loại kia. Óc chó có màu nâu đậm tự nhiên, không cần nhuộm, vân mịn, càng dùng lâu càng trầm và ấm. Tần bì sáng màu, vân thô và rõ, hợp không gian tông trắng, kem, gỗ sáng. Tần bì nhuộm màu óc chó nhìn từ xa khá giống, nhưng nhìn gần thấy lỗ mạch to và vân thô hơn; chỗ trầy xước sẽ lộ màu gỗ sáng bên trong. Cách nhận biết chi tiết có trong bài phân biệt gỗ óc chó thật giả.

6. Gia công và hoàn thiện

Cả hai đều dễ cưa, bào, chà nhám. Tần bì bắt màu sơn tốt, nhưng khi nhuộm màu đậm, phần vân xuân (thớ mềm) hiện rõ, cần chà nhám tới độ hạt mịn hơn. Óc chó cần chà nhám kỹ vì vết xước nhỏ dễ lộ trên nền gỗ tối; bụi gỗ óc chó gây dị ứng ở một số người nên thợ phải đeo khẩu trang chuyên dụng. Tại xưởng Mansion, gỗ óc chó thường được hoàn thiện bằng sơn PU hoặc lau dầu tùy hạng mục, xem thêm nên sơn PU hay lau dầu.

7. Chi phí

Theo mặt bằng thị trường, phôi tần bì thường rẻ hơn phôi óc chó, nên đồ tần bì có chi phí thấp hơn khi cùng kiểu dáng. Báo giá đồ gỗ óc chó còn phụ thuộc độ dày phôi, tỷ lệ gỗ lõi, kiểu sơn và phụ kiện, nên anh chị nên hỏi báo giá theo bản vẽ cụ thể thay vì so theo tên gỗ.

Khi nào nên chọn gỗ óc chó, khi nào chọn gỗ tần bì?

Nên chọn gỗ óc chó khi:

• Anh chị muốn không gian ấm, sang, tông nâu trầm cho biệt thự, penthouse, chung cư cao cấp.
• Làm tủ bếp, tủ lavabo hoặc đồ đặt ở khu ẩm, cần gỗ lõi bền tự nhiên.
• Muốn màu gỗ thật, không nhuộm, càng dùng càng đẹp. Ví dụ bàn ăn, giường, tủ áo master. Tham khảo các mẫu trong bài bàn ăn gỗ óc chó đẹp.

Nên chọn gỗ tần bì khi:

• Phong cách Bắc Âu, Nhật, tối giản tông sáng.
• Đồ cần bề mặt cứng, chịu va đập như sàn, bậc cầu thang, ghế dùng nhiều.
• Ngân sách hạn chế hơn mà vẫn muốn gỗ tự nhiên.

Nhiều nhà kết hợp cả hai: tần bì cho sàn hoặc phòng trẻ em tông sáng, óc chó cho phòng khách, phòng ăn, phòng ngủ master. Khi kết hợp, nên chọn màu sơn từ đầu để hai tông gỗ không đá nhau.

Lưu ý khi đặt làm đồ gỗ óc chó

Nếu đã chọn gỗ óc chó, anh chị nên hỏi đơn vị làm ba điều: gỗ có phải óc chó tự nhiên nguyên khối hay chỉ là veneer, ván phủ màu óc chó; độ ẩm phôi khi đưa vào gia công; và cách xử lý phần giác gỗ màu trắng. Tại showroom Mansion, anh chị có thể xem tận tay phôi gỗ và các mẫu đồ đã hoàn thiện. Quy trình làm tại xưởng được mô tả ở trang thi công nội thất gỗ óc chó trọn gói.

Anh chị đang cân nhắc giữa óc chó và các loại gỗ khác có thể đọc thêm: so sánh gỗ óc chó và gỗ sồi, gỗ óc chó và gỗ gõ đỏ, gỗ óc chó và gỗ lim.

Câu hỏi thường gặp về gỗ óc chó và gỗ tần bì

Gỗ tần bì có tốt không?

Tần bì là gỗ tự nhiên tốt: cứng, dẻo dai, ổn định trên mức trung bình, dễ gia công và bắt màu sơn. Điểm yếu là gỗ lõi ít chống mục nên không hợp nơi ẩm nếu không sơn kín. Tần bì phù hợp đồ nội thất trong nhà, sàn, cầu thang, phong cách tông sáng.

Gỗ óc chó và gỗ tần bì loại nào cứng hơn?

Tần bì cứng hơn. Theo số liệu của NWFA, độ cứng Janka của tần bì trắng khoảng 1.320 lbf, của óc chó đen khoảng 1.010 lbf, tức tần bì cứng hơn khoảng 30%. Hai loại có cùng tỷ trọng 0,55 nên nặng gần bằng nhau.

Làm sao phân biệt tần bì nhuộm màu óc chó với óc chó thật?

Nhìn gần bề mặt: tần bì có lỗ mạch to, vân thô và đều; óc chó vân mịn, màu không đều tuyệt đối, có chỗ ánh tím hoặc xám. Xem mặt cắt hoặc chỗ khoan lỗ bản lề: tần bì nhuộm sẽ lộ ruột gỗ màu be sáng, óc chó thật vẫn nâu bên trong.

Tủ bếp nên dùng gỗ óc chó hay gỗ tần bì?

Tủ bếp chịu hơi nước và độ ẩm thường xuyên, nên gỗ óc chó an toàn hơn nhờ gỗ lõi chống mục tốt. Nếu thích tông sáng mà chọn tần bì, cần sơn kín mọi mặt gỗ và dùng thùng tủ chịu ẩm ở khu chậu rửa.

Mansion có làm đồ bằng gỗ tần bì không?

Mansion chuyên thiết kế và thi công nội thất gỗ óc chó cho biệt thự, chung cư cao cấp. Nếu anh chị muốn kết hợp thêm vật liệu khác cho một số hạng mục, kiến trúc sư sẽ tư vấn khi lên phương án; anh chị gọi 0966.85.6666 để trao đổi cụ thể.

Liên hệ Nội Thất Mansion

Anh chị cần tư vấn chọn gỗ, xem phôi gỗ óc chó thật hoặc lên phương án nội thất cho biệt thự, chung cư, penthouse, hãy gọi 0966.85.6666 hoặc ghé showroom D4-31 Geleximco Hà Đông. Xưởng sản xuất tại Km12 Đại lộ Thăng Long.

Nguồn: Hardwood Floors Magazine (NWFA), mục Species Specs: Ash và Species Specs: Walnut, Black American (độ cứng Janka, tỷ trọng, co rút, màu gỗ, gia công); Wood Handbook, Forest Products Laboratory, USDA Forest Service (độ bền tự nhiên của gỗ lõi).